LUNTIAN, Tomo I, Isyu I (Mayo 2026), Pahina 1-27
Princess Ann C. Bulan, Elizabeth G. Columbano, Angelica T. Laman,
Dolbih Nyl S. Quiaoit, Dayan B. Valdepeñas
Isabela State University- Cabagan, Isabela, Philippines
ABSTRAK
Layunin ng pag-aaral na ito na suriin ang karanasan sa paggamit at antas ng pag-unawa ng mga piling residente ng Legislative District 1 sa Isabela sa wikang Ibanag bilang batayan sa pagbuo ng sangguniang gramatika. Gumamit ang pananaliksik ng deskriptibong-korelasyonal na disenyo at pinagsamang pamamaraang kwantitatibo at kwalitatibo. Kabilang sa mga kalahok ang limampung (50) residente na pinili sa pamamagitan ng purposive sampling. Gumamit ng talatanungan at pakikipanayam sa pangangalap ng datos, habang sinuri ang datos gamit ang mean, bahagdan, Pearson’s r, at thematic analysis.
Ipinakita ng resulta na mataas ang antas ng karanasan sa paggamit ng wikang Ibanag (GWM = 3.46) at mataas din ang antas ng pag-unawa (GWM = 3.34). Gayunpaman, natukoy na may mahina at hindi makabuluhang ugnayan sa pagitan ng dalawang baryabol (r = 0.236, p = 0.099). Sa kwalitatibong pagsusuri, lumitaw ang mga temang nagpapakita na ang wikang Ibanag ay daluyan ng epektibong komunikasyon, naaangkop sa sitwasyon, at ang karanasan ay mahalagang salik sa pagkatuto, subalit ang panlapi at estruktura ay nananatiling hamon.
Batay sa mga natuklasan, iminungkahi ang pagbuo ng isang sangguniang gramatika na nakatuon sa panlapi, aspekto ng pandiwa, reduplikasyon, at kontekstwal na kahulugan. Ipinapahiwatig ng pag-aaral na ang pag-unawa sa wika ay hindi lamang nakabatay sa karanasan kundi nangangailangan ng sistematikong paglinang.
Mga Susing Salita: Wikang Ibanag, gramatika, karanasan sa wika, antas ng pag-unawa, sosyolinggwistika, MTB-MLE
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
