LUNTIAN, Tomo I, Isyu I (Mayo 2026), Pahina 73-96
Dianna Rose P. Catong; Michaela E. Leyros; Judy Ann P. Sulapas;
at Dr. Eliza E. Bayang
Surigao Del Norte State University, Surigao City
dcatong1@ssct.edu.ph; mleyros3@ssct.edu.ph;
jsulapas7@ssct.edu.ph; at ebayang@ ssct.edu.ph
Abstrak
Ang pananaliksik na ito ay nagsusuri sa mga etno-pinilosopong pahayag ng mga Gigaquitnon sa Gigaquit, Surigao del Norte bilang salamin ng kanilang karunungang-bayan at kultural na identidad. Layunin nitong mailahad ang kahulugan, gamit, at implikasyon ng mga pahayag sa kontekstong panlipunan at kultural. Ipinapalagay na ang mga pinilosopong pahayag ay hindi lamang biro o pangungutya kundi isang malikhaing diskurso na naglalaman ng pananaw, damdamin, at kolektibong karanasan ng komunidad. Gumamit ang pag-aaral ng kwalitatibong disenyo at triangulasyon ng mga pamamaraan sa pamamagitan ng panayam at pangnilalamang pagsusuri. Inangkla ang pagsusuri sa Speech Act Theory nina Austin at Searle (1962) upang maunawaan ang bawat pahayag bilang gawaing pangwika na may tiyak na layunin at intensyon. Sa pamamagitan ng purposive sampling, napili ang mga impormanteng may edad limampu pataas mula sa mga barangay ng Ipil, Alambique, Villafranca, Villaflor, at San Isidro. Nakalap ang kabuuang 140 pinilosopong pahayag na inuri sa iba’t ibang anyo tulad ng mapanuya, may pang-uuyam, may pagbabaligtad ng kahulugan, pagpapatawa, pagbibigay-puna, at pagbibigay-aral. Pinakamadalas gamitin ang pagbabaligtad ng kahulugan, na nagpapakita ng pagpapahalaga ng komunidad sa di-tuwirang komunikasyon, ironiya, at pahiwatig bilang estratehiya ng pakikipag-ugnayan. Lumitaw din na nangingibabaw ang konotatibo at simbolikong pagpapakahulugan kaysa literal na kahulugan. Sa kabuuan, ang etno-pinilosopong pahayag ng Gigaquit ay isang masalimuot na sistemang diskursibo na nagsisilbing daluyan ng moralidad, kritika, at kolektibong kamalayan. Iminumungkahi ang patuloy na dokumentasyon at integrasyon nito sa kurikulum upang mapanatili at mapayabong ang lokal na wika at kultura.
Susing Salita: Etno-pilosopiya, Gigaquitnon, pinilosopong pahayag, kultural na identidad, SurigaononTop of Form
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
Publication Ethics and Publication Malpractice Statement
