LUNTIAN, Tomo I, Isyu III (Hulyo 2026), Pahina 26-36
MULA PUNLA HANGGANG ANI: ANG WIKANG PANG-AGRIKULTURA NG MGA MAGSASAKA SA PULILAN, BULACAN
Vyron M. Enriquez
LUNTIAN, Tomo I, Isyu III (Hulyo 2026), Pahina 26-36
Vyron M. Enriquez
Abstrak
Ang pag-aaral na ito ay nakatuon sa pagtukoy, pagdodokumento, at pagsusuri sa mga terminolohiyang pang-agrikultura na ginagamit ng mga magsasaka sa Pulilan, Bulacan. Layunin nitong mailarawan ang wikang pang-agrikultura ng mga magsasaka mula sa yugto ng pagbibinhi, pagtatanim, pag-aalaga, hanggang sa pag-aani, gayundin ang mga kagamitang ginagamit, bahagi ng halaman at taniman, sustansya, gampanin ng tao sa bukid, at kondisyon ng halaman. Gumamit ang pananaliksik ng kualitatibong disenyo, partikular ang deskriptibong etnograpikong pamamaraan, kuwentuhan, pakikinig, field immersion, audio recording, at field notes. Ang mga kalahok ay pinili sa pamamagitan ng purposive sampling batay sa kanilang aktibong partisipasyon at karanasan sa pagsasaka. Sinuri ang datos gamit ang thematic analysis, semantic field analysis, componential analysis, at pagsusuring morpolohikal at etimolohikal. Batay sa isinagawang leksikal na imbentaryo, natukoy ang 198 terminolohiya na nahahati sa pitong pangunahing kategorya: gawain/proseso/pamamaraan sa bukid, kagamitang pansaka, bahagi ng halaman, bahagi ng taniman, sustansya, tao/gampanin sa bukid, at epekto/kondisyon ng halaman. Pinatutunayan ng pag-aaral na ang wika ng agrikultura sa Pulilan ay mahalagang bahagi ng lokal na identidad, karunungang-bayan, at pagpapayaman ng wikang Filipino.
Keywords: terminolohiyang pang-agrikultura, Pulilan Bulacan, leksikal item, etnolingguwistika, wikang Filipino
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
Publication Ethics and Publication Malpractice Statement