LUNTIAN, Tomo I, Isyu I (Mayo 2026), Pahina 167-178
Jackielou B. Lomocso, MAEd
Tagana-an Central Elementary School
jackelou.lomocso@deped.gov.ph
Denzel Mark A. Ciruela, MAEd
Surigao del Norte State University
dciruela@ssct.edu.ph
https://orcid.org/0009-0008-5720-5273
Abstrak
Layunin ng pag-aaral na ito na mailarawan at masuri ang mga leksikal at semantikal na baryasyong dayalektal ng Wikang Surigaonon sa Isla ng Siargao, Surigao del Norte. Ginamitan ito ng kwalitatibong disenyo na may deskriptibong lapit, kalakip ang lexicostatistics at dialect geography alinsunod sa balangkas ni McKaughan. Ginamit ang 200-word list ni Swadesh sa panayam sa 18 impormanteng kumakatawan sa 9 na munisipalidad sa isla. Layunin nitong matukoy ang cognate percentage sa pagitan ng mga lugar at mailarawan ang mga isogloss sa anyo ng dayalekto. Ipinakita sa mga resulta ang matataas na porsyento ng pagkakatulad, gaya ng 81% sa pagitan ng Del Carmen at Santa Monica, gayundin ang makabuluhang pagkakaiba sa ilang pares gaya ng General Luna at Socorro (41%). Nakilala ang 75 porma ng isogloss na sumasalamin sa lingguwistikong hangganan ng mga lokalidad. Ipinakikita ng mga baryasyon sa leksikon ang sistematikong pagbabago sa ponolohiya at morpolohiya na siyang repleksiyon ng lokal na identidad, kasaysayang lingguwistiko, at ugnayang kultural ng mga pamayanan. Iminumungkahi ng pag-aaral ang integrasyon ng lokal na baryasyon ng Surigaonon sa edukasyon, mas malalim na dokumentasyon ng mga dayalekto, at aktibong partisipasyon ng mga komunidad sa pangangalaga ng kanilang katutubong wikaSa pangkalahatan, ang wikang Surigaonon ay nananatiling buhay, masigla, at makulay, na patuloy na nagiging mahalagang bahagi ng kultural na pagkakakilanlan ng mga Surigaonon sa kabila ng hamon ng modernisasyon.
Susing Salita: Surigaonon, dayalekto, lexicostatistics, isogloss, Siargao
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
Publication Ethics and Publication Malpractice Statement
