Abstrak
Ang wikang Bolinao, isang katutubong wikang Austronesyano na sinasalita sa Pangasinan, Pilipinas, ay lalong nanganganib dahil sa globalisasyon, paglilipat ng wika, at pangingibabaw ng Filipino at Ingles sa edukasyon, midya, at pang-araw-araw na komunikasyon. Sinuri ng pag-aaral na ito ang antas ng kasanayan ng mga kabataan sa pagsasalita ng wikang Bolinao at tinukoy ang mga salik na nakaaapekto sa patuloy na paggamit at pagpapasa nito. Gumamit ang pag-aaral ng disenyong halo-halong metodo (mixed methods research design). Ang kuwantitatibong datos ay nakalap sa pamamagitan ng sarbey na isinagawa sa mga kabataan mula sa sampung barangay sa Anda, Pangasinan, samantalang ang kwalitatibong datos ay nakalap sa pamamagitan ng mga panayam sa piling mag-aaral, magulang, guro, at miyembro ng komunidad. Ginamit ang deskriptibong estadistika, kabilang ang frequency at mean, sa pagsusuri ng kuwantitatibong datos, samantalang tematikong pagsusuri naman ang ginamit para sa mga kwalitatibong natuklasan. Ipinakita ng mga resulta na ang mga respondente ay nagtamo ng pangkalahatang mean na 2.89, na binigyang-kahulugang Bahagyang Nakauunawa at Nakapagsasalita. Ipinahihiwatig nito na bagaman nananatili pa ang wika sa hanay ng mga kabataan, humihina na ang pagpapasa nito sa iba’t ibang komunidad. Nagpakita ang mga barangay ng magkakaibang antas ng kasanayan, na sumasalamin sa pagkakaiba-iba ng paggamit ng wika sa pagitan ng mga salinlahi. Tinukoy ng mga kwalitatibong natuklasan ang nabawasang paggamit ng wika sa tahanan, pagkiling sa Tagalog at Ingles sa pakikipag-ugnayan sa mga kaibigan at sa social media, globalisasyon, at hindi pare-parehong pagpapatupad ng Mother Tongue-Based Multilingual Education bilang pangunahing mga sanhi ng paghina ng wika. Sa kabila ng mga hamong ito, patuloy na itinataguyod ng ilang pamilya ang Bolinao sa pamamagitan ng impormal na pagtuturo ng wika. Ipinapasiya ng pag-aaral na mahalaga ang mga pagsisikap sa muling pagpapasigla na kinasasangkutan ng mga pamilya, paaralan, lokal na pamahalaan, at mga organisasyong pangkomunidad upang mapalakas ang pagpapasa sa pagitan ng mga salinlahi, mapanatili ang pagkakakilanlang kultural, at maipagpatuloy ang wikang Bolinao para sa mga susunod na henerasyon.
Mga Susing Salita: edukasyong pangwika, kultura, mga salik na sosyokultural
https://zenodo.org/records/21785686