LUNTIAN, Tomo I, Isyu I (Mayo 2026), Pahina 240-252
Bebielyn A. Legados, MAEd
Taft National High School
bebielyn.amad@deped.gov.ph
Rinalyn N. Bonotan, MAEd
Surigao del Norte State University
rbonotan@ssct.edu.ph
ABSTRAK
Ang pag-aaral na ito ay nakatuon sa leksikograpiya ng mga salitang Sinama tungo sa pagbuo ng isang diksyunaryong multilingguwal. Layunin nitong matukoy ang mga salitang Sinama na ginagamit sa pang-araw-araw na komunikasyon at suriin batay sa semantika, sintaks, at kontekstong kultural ng mga Sama-Bajau sa Sitio Panubigon, Brgy. Lipata, Surigao City. Gumamit ang pananaliksik ng deskriptibong kwalitatibong disenyo. Sa pag-aaral na ito, ginamit ang purposive sampling bilang isang teknik sa pagpili ng mga impormante. Ang mga respondente sa pag-aaral na ito ay may edad na 40 taon pataas na itinuturing na matatanda o senior sa loob ng lipunan ng Sama Bajau. Sila ay may mas malalim na pag-unawa sa kanilang wika at kultura at may mas maraming kaalaman at karanasan. Para sa mga eksaktong kadahilanang ito, sila ay pinaniniwalaang makapagbibigay ng maaasahang mga mapagkukunan ng angkop na 'tunay' na mga salita o termino para sa kultura ng Sama Bajau upang magamit para sa layunin ng pananaliksik. Apatnapung (40) impormante ng Sama-Bajau ang lumahok sa pag-aaral. Ang datos ay nakalap gamit ang isang maaasahang gabay sa panayam na napatunayan sa pamamagitan ng pagsusuri ng eksperto hinggil sa kalinawan at kaugnayan ng gabay sa panayam sa layunin ng pag-aaral. Ang instrumento ay nahahati sa tatlong bahagi: demograpikong profile, mga salitang Sinama sa pang-araw-araw na gamit, at ang kahalagahan ng wika sa pagpapanatili ng pang-araw-araw na paggamit nito. Ang datos ay sinusuri ayon sa interpretasyon, paggamit, at konteksto ng kultura ng mga salita. Natuklasan ng pag-aaral na karamihan sa mga impormante ay higit sa 51 taong gulang, karamihan sa kanila ay mga babae, karamihan ay may asawa at pangunahing nagtatrabaho nang impormal para sa kabuhayan, halimbawa, pangingisda o pagbebenta ng mga segunda-manong kalakal. Itinampok din nito ang natatanging katumbas ng mga salitang Sinama sa Sinurigaonon, Filipino, at Ingles, na nagpapahiwatig ng kultura, pamumuhay, at ugnayang panlipunan ng mga taong Sinama. Kaya't maliwanag ang pangangailangan para sa isang glossary na nakabatay sa komunidad upang mapanatili at mapalakas ang wikang Sinama sa sangandaan ng edukasyon at interkultural na pakikipag-ugnayan.
Mga Susing Salita: Sinama, Sama-Bajau, pagsasalin, diksyunaryong multilinggwal, wika, kultura
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
Publication Ethics and Publication Malpractice Statement
