LUNTIAN, Tomo I, Isyu I (Mayo 2026), Pahina 253-278
Rheman G. Pilan, MAEd
Caraga Regional Science High School
rheman.pilan@deped.gov.ph
Gemma R. Escultor, PhD
Surigao del Norte State University
gescultor@ssct.edu.ph
ABSTRAK
Ang pag-aaral na ito na pinamagatang "Luwa Baha'u: Cultural Identity of the Sama-Bajau in Sitio Panubigon, City of Surigao" ay naglalayong imbestigahan at ilarawan ang kultural na pagkakakilanlan ng mga Sama-Bajau batay sa kanilang materyal at di-materyal na kultura sa loob ng modernisasyon at pagbabago ng pamumuhay. Ang pananaliksik ay deskriptibong kwalitatibo sa disenyo upang mapadali ang paggalugad sa mga karanasan, saloobin, at tradisyon ng mga Sama-Bajau. Tatlumpung (30) Sama-Bajau sa Sitio Panubigon, Barangay Lipata, Lungsod ng Surigao ang mga impormante na natukoy sa pamamagitan ng snowball sampling, purposive sampling, at convenience sampling. Sa pamamagitan ng mga gabay sa panayam, obserbasyon, dokumentasyon, at potograpiya, nakalap ng mananaliksik ang mga datos. Ang tematikong pagsusuri ng datos ay isinagawa gamit ang emic at etic na pananaw upang makilala ang mga pangunahing tema na may kinalaman sa kanilang kultura at pagkakakilanlan. Natuklasan sa pagsusuri na ang mga Sama-Bajau ay patuloy na nagdadala ng mahahalagang elemento ng kanilang sariling kultura tulad ng kanilang pananamit, pagkain, paniniwala, kasal, at iba pang kaugalian bilang mga simbolo ng kanilang pagkakakilanlan. Ipinakita rin nito ang impluwensya ng modernisasyon at pakikipag-ugnayan sa ibang mga komunidad, na nagresulta sa pagbabago ng kanilang pananamit, kabuhayan, pabahay, at paraan ng pamumuhay. Gayunpaman, hindi nila nawala ang kanilang pagkakakilanlan bilang Sama-Bajau; lumaki sila sa modernong lipunan ngunit hindi kailanman iniwan ang kanilang mga tradisyon at kultura. Ipinapakita ng pag-aaral, siyempre, ang dinamiko at nagbabagong kultura ng mga Sama-Bajau bunga ng modernisasyon, na may matibay na pagkakakilanlan ng kanilang sarili. Ang rekomendasyon ng pag-aaral ay ang pagtatatag ng mga programang kultural at pang-edukasyon upang ang mga ganitong gawain ay makapaglingkod sa pagpapanatili, pagpapahalaga, at pagpapasa sa mga susunod na henerasyon ng kultura ng mga Sama-Bajau bilang esensya ng pambansang pagkakakilanlan ng mga Pilipino.
Mga Susing Salita: Sama-Bajau, kultural na pagkakakilanlan, Luwa Baha’u, pagbabagong kultural, relokasyon, modernisasyon
Tungkol sa Dyornal ng Pananaliksik:
LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino
ISSN (Print): 3116-5435
ISSN (Online): 3116-5443
Ang LUNTIAN: Pambansang Dyornal ng Pananaliksik at Pag-aaral sa Pag-unlad ng Wikang Filipino ay isang akademikong publikasyon na naglalayong itaguyod at palaganapin ang mas malalim na pag-unawa, pagsusuri, at pagpapayaman sa wikang Filipino. Layunin ng dyornal na maging pangunahing plataporma para sa mga makabuluhang pananaliksik at talakayan ukol sa wika, kultura, at kaunlaran ng ating bayan.
Ang LUNTIAN ay isang peer-reviewed at refereed journal na nangangahulugang ang bawat pananaliksik na inilalathala rito ay dumadaan sa masusing pagsusuri ng mga eksperto sa kani-kanilang larangan upang matiyak ang kalidad, kredibilidad, at kahalagahan ng mga nilalaman nito.
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, binibigyang-pugay ang kahalagahan ng wikang Filipino bilang pangunahing daluyan ng kaalaman, pananaliksik, at diskurso sa iba't ibang larangan ng karunungan. Hinihikayat nito ang mga mananaliksik, guro, mag-aaral, at mga propesyonal na magbahagi ng kanilang mga ideya, kaalaman, at natuklasan na makatutulong sa pagpapalago ng wika at kultura.
Ang dyornal na ito ay nagtatampok ng mga pananaliksik na tumutukoy sa mga sumusunod na larangan:
Lingguwistika at Wika
Panitikan at Kultura
Edukasyon at Pedagohiya
Agham Panlipunan at Humanidades
Mga usaping pangkaunlaran sa konteksto ng wikang Filipino
Sa pamamagitan ng LUNTIAN, hangad ng pamunuan nito na makapag-ambag sa patuloy na pagpapaunlad ng wikang Filipino bilang wika ng karunungan, pagkakakilanlan, at pagkakaisa ng sambayanang Pilipino.
LUNTIAN – isang simbolo ng buhay, pag-asa, at patuloy na pag-usbong ng ating wika at kultura.
Publication Ethics and Publication Malpractice Statement
